درجات روزه
«درجــات روزه»
روزه دارای سه درجه است:
ــ روزه عموم
ــ روزه خصوص
ــ روزه خصوص الخصوص
روزه عـمـوم: آن است که انسان روزه دار شکم و دامنش را از انجام امور شهوی نگه بدارد.
روزه خـصـوص: آن است که شخص گوش، چشم، دهان، دست و پا و سایر جوارح خود را از گناه بازدارد.
حضرت امام صادق(علیه السلام) فرمودند: هنگامی که روزه دار شدی بایستی گوش، چشم، مو، پوست و سایر اعضای دیگر تو که یک یک را امام جعفر صادق(علیه السلام) نام برده روزه دار باشند و متوجه باش روزی که روزه دار هستی با روزی که روزه نگرفته ای متفاوت باشند.
*************************
درخبردیگر فرمودند:
در روز روزه مجادله مکن و
خادمت را آزرده دل مساز و احترام
روزه را حفظ کن، برای آنکه هنگامی رسولخدا
را فحش می داد.حضرت فرمودند: غذا حاضر سازید.به آن زن
دستور داد از این غذا بخور.عرض کرد من روزه دارم.
رسولخدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: چگونه
روزه داری با آنکه به کنیزت فحش دادی.
آیا گمان کردی روزه همانست که
تنها از خوردن و آشامیدن
امساک نمایی؟
*************************
ایضاً: همانا روزه سپری است در برابر آتش.هرگاه یکی از شما روزه دار بودید، شهوت رانی و نادانی نکنید و اگر کسی با شما به مقاتله برخاست یا فحاشی نماید، به او بگویید ما روزه داریم.
رسولخدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: کسی که از مسلمانی غیبت کند، روزه و وضو او باطل است و اگر در همین حال بمیرد، در هنگامی مرده که حرام خدا را حلال نموده.
ایضاً: بسیاری از روزه دارانند که از روزه جز گرسنگی و تشنگی بهره ای ندارند.
حضرت امام جعفرصادق(علیه السلام) فرمودند: دروغ روزه را باطل میکند.شخصی سؤال کرد آیا هر دروغی این خاصیت را دارد و استثنائی نشده؟ حضرت فرمودند: نه چنین است که خیال کرده ای.دروغی که روزه را باطل میکند، دروغ بر خدا و رسولخدا(صلی الله علیه وآله وسلم) و ائمه طاهرین(علیهم السلام) است.
منظور از دروغ(به استثنای دروغ در حدیث مزبور) و غیبت و سایر اخلاق ناپسندی که مبطل صومند و فقها آنها را در ردیف مفطرات نیاورده اند، آن است که در این حال، روزه دروغگو و غیبت کننده، قبول نمیشود و اجری بر آن مترتب نمیباشد نه آنکه مسقط تکلیف و مجزی نباشد.
*************************
روزه خـصـوص الـخـصـوص: روزه قلب است که آن را از هموم و افکار دنیه دنیویه باز داریم و به طور کلی آن را از ماسوی الله منصرف سازیم و مفطر چنین روزه ای توجه به غیر خدا و روز قیامت و تفکر درباره امور دنیویست، مگر در صورتیکه دنیا را برای تحصیل عالم آخرت مورد نظر قرار دهد که اینگونه توجه، توشه آخرتست و مربوط به دنیا نیست.
ارباب قلوب گفته اند: کسیکه روزه باشد و همت او بر این است که چه تدبیری به کار زند تا اسباب افطارش را فراهم سازد، گناهکار است.زیرا عمل چنین آدمی حاکی است که به فضل خدا اطمینان نداشته و کاملاً یقین ندارد که رزق موعودش به او میرسد و مسلم است که غیر انبیاء و صدیقان و مقربان کسی دارای چنین یقین و اطمینانی نمیباشد.
منبع: حقایق در اخلاق و سیر و سلوک، ج۲، ص 525-526.
**اللّهم عجّل لوليک الفرج**